ประวัติเมืองอินทร์บุรี

เมืองอินทร์บุรี (เขียนตามที่ปรากฏในหนังสือประวัติศาสตร์)เป็นเมืองชายแดนทางเหนือของอาณาจักรกรุงศรีอยุธยา มีอาณาเขตติดต่อกับเมืองชัยนาทหัวเมืองตอนใต้ ของอาณาจักรสุโขทัย

       เมืองอินทร์ได้แต่งตังโดยกษัตริย์สมัยกรุงศรีอยุธยา ประมาณปี พ.ศ.๑๙๑๒
ซึ่งตรงกับสมัยของสมเด็จพระราเมศวร พระโอรสของสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๑ (อู่ทอง) เจ้าเมืองเลือกสรรจากเชื้อพระวงศ์
        เมืองอินทร์บุรี เดิมตั้งอยู่บริเวณเหนือวัดปราสาท ต่อมาย้ายไปบริเวณเหนือวัดโบสถ์ เจ้าเมืองอินทร์คนสุดท้าย คือพระศักดิบุรินทร์
        เมืองอินทร์บุรี เป็นเมืองหน้าด่านสำคัญในสมัยกรุงศรีอยุธยาตามที่ปรากฏ คือ
"…พระจ้าบุเรงนองยกทัพใหญ่มาล้อมกรุงศรีอยุธยา        ฝ่ายไทยซึ่งมีสมเด็จพระมหาจักรพรรด
ิและพระมหินทร์ได้เตรียมป้องกันพระนครอย่างเต็มที่เมืองลพบุรี
เป็นเมืองหนึ่ง ที่พระราชพงศาวดารกล่าวว่า ถูกเกณฑ์ให้ไปรักษาเมืองเช่นเดียวกับ เมืองสุพรรณบุรี อินทร์บุรี เพชรบุรี ฯลฯ (ประวัติศาสตร์เมืองลพบุรีเอกสารประกอบการสัมมนา ,ร.พ.เรือนแก้วการพิมพ์,
๒๕๒๔ ,หน้า .)
         และปรากฏในปี พ.ศ. ๒๓๐๗ สมัยของพระเจ้าเอกทัศซึ่งทรงเตรียมแผนการต่อสู้กับพม่า
คือ "ขั้นที่ ๑ ให้เกณฑ์ทหารออกไปรักษาด่าน แบ่งกองทัพเรือออกเป็น ๙ กองๆ ละ ๒๐ ลำ แต่ละกองมีทหารประจำการกองละ ๑,๔๐๐ คน พร้อมด้วยเครื่องศาสตราวุธ เรือรบมีปืนใหญ่ ๑ กระบอก ปืนขนาดเล็ก ๑ กระบอก แล้วแบ่งไปประจำที่ต่างๆ ดังนี้ ฯลฯ
๖.ให้หม่อมมหาดเล็กวังหน้า ไปตั้งรับพม่าทางแม่น้ำเมืองสิงห์บุรี
๗.ให้หม่อมเทไพ ไปตั้งรับพม่าทางเมืองอินทร์บุรี
๘.ให้หม่อมทิพยุพิน ไปตั้งรับพม่าทางแม่น้ำเมืองพรหมบุรี
๙.ให้ศรีภูเบศก์ ไปตั้งรับพม่าทางแม่น้ำเมืองพรหมบุรี….(ไพฑูรย์ มีกุศล,             ประวัติศาสตร์ไทย,ร.พ.ปรีดาการพิมพ์,๒๕๒๑ หน้า ๒๖๖) ในสมัยของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ ได้เคยเสด็จมาคล้องช้าง และคล้องช้างเผือกคู่บารมีได้ ๑ เชือก "ที่บ้านน้ำทรง แขวงเมืองอินทร์บุรีฯลฯ"(กรมพระยาดำรงราชานุภาพ,สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ,
ไทยรบพม่า.ร.พ.แพร่พิทยา,๒๕๑๔.หน้า ๒๕.) จากหลักฐานตามประวัติศาสตร์ที่กล่าวมาแล้ว จึงสรุปได้ว่าเมืองอินทร์บุรีเป็นเมืองหนึ่งในสมัยกรุงศรีอยุธยา ปี พ.ศ. ๒๔๓๘              สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๕
ได้ทรงปฏิรูประบบริหารราชการแผ่นดิน ให้ยุบเมืองอินทร์บุรี เมืองพรหมบุรี
ขึ้นตรงกับเมืองสิงห์บุรี เมืองอินทร์บุรี เป็นอำเภออินทร์บุรี เมืองพรหมบุรี เป็นอำเภอพรหมบุรี และเมืองสิงห์บุรีเป็นจังหวัดสิงห์บุรี
              สำหรับที่ว่าการอำเภออินทร์บุรี ครั้งแรกตั้งอยู่ที่บริเวณวัดโพธิลังการ์ ต่อมาย้ายเข้ามาตั้งอยู่บริเวณวัดปราสาท ตรงกับที่ตั้งเมืองอินบุรีครั้งแรก อาจเป็นเพราะบริเวณที่ตั้งที่ว่าการอำเภอคับแคบไม่สะดวกในการขยายสำนักงานของส่วนราชการอื่น
ทางราชการจึงย้ายที่ว่าการอำเภอมาทางทิศใต้       บริเวณบ้านบางท้องคุ้ง หมู่ที่ ๓ ตำบลอินทร์บุรี คือที่ตั้งบริเวณปัจจุบันนี้
              นายอำเภออินทร์บุรีคนแรก คือ หลวงอินทรวรนาถ
              สภาพทั่วไปของอำเภออินทร์บุรี สภาพทางภูมิศาสตร์ ที่ตั้งและเขตติดต่อ อำเภออินทร์บุรีเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสิงห์บุรี ตั้งอยู่บริเวณที่ราบลุ่มภาคกลาง ประมาณเส้นรุ้งที่ 14 เหนือ และประมาณเส้นแวนที่ 100 ตะวันออก อยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด ระยะทางประมาณ 17 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครมาทางทิศเหนือตามเส้นทางหลวงแผ่นดินหมายเลขที่ 32 (ถนนสายเอเชีย)ประมาณ 157 กิโลเมตร
              มีเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสรรยา จังหวัดชัยนาท
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองสิงห์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์และอำเภอบ้านหมี่จังหวัดลพบุรี
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบางาระจัน จังหวัดสิงห์บุรีและอำเภอสรรคบุรีจังหวัดชัยนาท

             ขนาด อำเภออินทร์บุรี
มีพื้นที่ประมาณ 320 ตารางกิโลเมตร ลักษณะภูมิประเทศ สภาพทั่วไปของอำเภออินทร์บุรีเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำ เพราะมีแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่านตอนกลางของอำเภอ และมีลำน้ำธรรมชาติไหลผ่านอีกหลายสายได้แก่ลำหางอ่าง หนองหัวคน ลำการ้อง ลำแม่ลา (ตอนบน)ไหลผ่านทางทิศตะวันตก กับลำโพธิ์ ไหล่ผ่านทางทิศตะวันออก              ลักษณะภูมิอากาศ อำเภออินทร์บุรีได้รับอิทธิพลจากมรสุมพัดผ่านเช่นเดียวกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียง
ฉะนั้นสักฏระภูมิอากาศจึงแบ่งได้เป็น 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน อากาศจะร้อนที่สุดที่สุดในเดือนเมษายน โดยเฉลี่ยอุณหภูมิ 34 องศาเซลเซียส ฤดูหนาว อากาศจะเริ่มเย็นลงในช่วงเดือนพฤศจิกายน และฤดูฝน ฝนจะเริ่มตกในเดือนพฤษภาคม ปริมาณน้ำฝนโดยเฉลี่ย 1041.27 ม.ม.

            ทรัพยากร อำเภออินทร์บุรี มีทรัพยากรธรรมชาติคือทราย ซึ่งมีปรากฏโดยทั่วไป
ในแม่น้ำเจ้าพระยา ประชากร อำเภออินทร์บุรี มีจำนวนประชากร ตามข้อมูลเดือนมิถุนายน 2531
จำนวน 61,085 คน ชาย 29,954 คน หญิง 31,131 คน ประชากรส่วนใหญ่ร้อยละ 99.5 เป็นเชื้อชาติไทย จะมีเชื้อชาติอื่นบ้าง ได้แก่ ชาวจีนซึ่งจะปรากฏในตลาดอินทร์บุรี การนับถือศาสนา ส่วยใหญ่นับถือศาสนาพุทธ

ภาษาที่พูดส่วนใหญ่จะพูดภาษาไทยภาคกลาง จะมีพูดภาษาอื่นบ้างก็เฉพาะในครอบครัว ได้แก่ ภาษาจีน และ ภาษาเงี้ยว ซึ่งยังคงมีอยู่ที่บ้านดงยาง ตำบลทองเอน และบ้านวัดม่วง บ้านโพธิ์ศรี ตำบลอินทร์บุรี

การประกอบอาชีพ อำเภออินทร์บุรี มีสภาพพื้นที่เป็นที่ราบลุ่ม อาชีพโดยทั่วไปคือ อาชีพทางเกษตรกรรม ได้แก่การทำนา คิดเป็นร้อยละ 80 รองลงมาคืออาชีพการเลี้ยงสัตว์ การอุตสาหกรรมขนาดเล็ก เช่น โรงสีข้าว โรงงานทำน้ำปลา โรงงานทำเส้นก๋วยเตี๋ยวและลูกชินเนื้อวัวโรงงานทำขนมเปี๊ยะ เป็นต้น

ฉะนั้น อำเภออินทร์บุรีจึงเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจที่สำคัญของจังหวัดสิงห์บุรี เพราะเป็นที่ตั้งของธนาคารหลายแห่ง ได้แก่ ธนาคารออมสิน ธนาคารกรุงไทย ธนาคารกสิกรไทย ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ธนาคารกรุงเทพ และสำนักงานสาขาธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร

การคมนาคม การสื่อสาร และสรธารณูปโภค การคมนาคม อำเภออินทร์บุรีมีการคมนาคมโดยเฉพาะทางบกสะดวกที่สุด คือ สามาติดต่อกับอำเภอใกล้เคียงและจังหวัดต่างๆในเขตภาคกลางกับภาคเหนือได้ โดยสะดวกรวดเร็วเพราะมีทางหลวงแผ่นดินผ่านถึง 4 สาย คือ

- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลขที่ 32 (บางประอิน - นครสวรรค์)
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลขที่ 311(อ่างทอง - ชัยนาท)
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลขที่ 11 (อินทร์บุรี - แพร่)
- ทางหลวงแผ่นดินหมายเลขที่ 3285(อินทร์บุรี - สวรรคบุรี)
และทางหลวงส่วนจังหวัด สายอินทร์ - บางระจัน

การสื่อสาร อำเภออินทร์บุรีมีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข 2 แห่ง คือ ที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขอินทร์บุรี และที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขที่งาม สำหรับการโทรศัพท์ องค์การโทรศัพท์ได้ตั้งที่ทำการพร้อมอุปกรณ์และตู้โทรศัพย์สาธารณะภายในและทางไกล จำนวน 5 จุด

สาธารณูปโภค อำเภออินทร์บุรี มีที่ทำการไฟฟ้าขยายเขตบริการครบทุกตำบลสำหรับการประปา ทุกหมู่บ้านมีแหล่งน้ำใช้สะดวกโดยทั่วไป โดยเฉพาะหมู่ที่ 1-4, 6-7 ตำบลอินทร์บุรีและหมู่บ้านที่ 1-3 ตำบลทับยา ใช้น้ำประปา "การประปาราชทานวัดโบสถ์"และหมู่5-6 ตำบลงิ้วราย ใช้น้ำประปา"หมู่บ้านวัดกระโจม"เป็นต้น

การปกครอง อำเภออินทร์บุรีแบ่งการปกครองออกเป็น 10 ตำบล 105 หมู่บ้าน คือ
1.ตำบลโพธิ์ชัย
2.ตำบลน้ำตาล
3.ตำบลงิ้วราย
4.ตำบลอินทร์บุรี
5.ตำบลทองเอน
6.ตำบลทับยา
7.ตำบลที่งาม
8.ตำบลประสุก
9.ตำบลชีน้ำร้าย
10.ตำบลห้วยชัน
และสุขาภิบาล 1 แห่งคือ สุขาภิบาลอินทร์บุรี ครอบคลุมพื้นที่หมู่ที่ 3-4 ,6-7ตำบลอินทร์บุรี การจัดการศึกษา

อำเภออินทร์บุรี จักการศึกษาตามแผนการศึกษาแห่งชาติ จำแนกตามประเภทแต่ละสังกัด ดังนี้ 1.โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ จำนวน 42 โรงเรียน 2.โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน จำนวน 6 โรงเรียน
3.โรงเรียนกรมสามัญศึกษา จำนวน 3 โรงเรียน
4.โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา จำนวนโรงเรียน 3 โรงเรียน 5.โรงเรียนการศึกษาผู้ใหญ่พระภิกษุสามเณร

จำนวนโรงเรียนและหน่วยศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนเขตอินทร์บุรี(วัดโพธิ์ศรี)จำนวน 1 แห่ง การศาสนา อำเภออินทร์บุรี มีวัด สำนักสงฆ์ และศาลเจ้า ดังนี้
1.วัดศาสนาพุทธ จำนวน 52 วัด
2.สำนักสงฆ์ จำนวน 2 แห่ง
3.ศาลเจ้า จำนวน 1 แห่ง(ศาลเจ้าพ่อหลาวเหล็ก) ในจำนวนวัดในศาสนาพุทธ จำนวน 52 วัด มีพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ 1 วัดคือ วัดโบสถ์

การสาธารสุข อำเภออินทร์บุรีมีโรงพยาบาลสถานีอนามัย และคลีนิค เพื่อบริการด้านการรับพยาบาลดังนี้ 1.โรงพยาบาลรัฐบาล(โรงพยาบาลอินทร์บุรี)จำนวน 1 แห่ง
2.โรงพยาบาลเอกชน จำนวน 2 แห่ง
3.สถานีอนามัย จำนวน 17 แห่ง
4.คลีนิครักษาพยาบาลทั่วไป จำนวน 6 แห่ง

อำเภออินทร์มีส่วนราชการ/หน่วยงานอื่นอีกหลายแห่งจากที่กล่าวมาแล้วได้แก่
1.พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติอินทร์บุรี ตั้งอยู่ที่วัดโบสถ์

2.สาขาหอสมุดแห่งชาติอินทร์บุรี ตั้งอยู่วัดโบสถ์ตำบลอินทร์บุรี

3.หมวดการทางสิงห์บุรี - ชัยนาท ตั้งอยู่ที่หลังวัดสำโรง ตำบลอินทร์บุรี

4.ด่านเก็บค่าธรรมเนียมรถอินทร์บุรี ตั้งอยู่ที่ถนนสายเอเชีย ตรงทางแยกเข้าวัดน้อย

5.สวนรุกขชาติบ้านคูเมือง ตั้งอยู่ที่หมู่ 6 ตำบลห้วยชัน

6.ศูนย์เพาะกล้าไม้บ้านคูเมือง ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 6 ตำบลห้วยชัน

7.ห้องสมุดประชาชนวัดโพธิ์ศรีตำบลอินทร์ลพบุรี ตั้งอยู่ที่วัดโพธิ์ศรีตำบลอินทร์บุรี

8.สำนักงานสหกรณ์การเกษตรอินทร์บุรี ตั้งอยู่ที่ริมถนนสายเอเชีย ใต้ปั้มน้ำมันเอสโซ่

นายอำเภออินทร์บุรี    คนปัจจุบันได้ดำเนินนโยบายในการพัฒนาการปกครองให้ประชาชนได้อยู่ดีมีสุข ประพฤติปฏิบัติตามค่านิยมพื้นฐาน 5 ประการ ลด ละ เลิก จากอบายมุขทั้งปวงและปลูกฝังให้ประชาชนทุกหมู่บ้าน/ทุกตำบลมีนิสัยรักษาความสะอาด ภายใต้คำขวัญที่ว่า "อินทร์บุรีเมืองสะอาดชาวบ้านชาวตลาดช่วยกันรักษา"

ทำเนียบนายอำเภออินทร์บุรี
1.หลวงอินทร์ วรนาถ 2422 - 2430
2.พระอินทร์ประสิทธิศร 2431 - 2441
3.หลวงเจติรัฐดำรง 2442 - 2453
4.หลวงประชากรบริรักษ์ 2454 - 2464
5.หลวงรามประสิทธิศร 2465 - 2472
6.หลวงพิศิษฐ์นครการ 2473 -2476
7.ขุนกมลศิลป์สำเหนียก 2477 - 2483
8.นายประสงค์ ทองประศาสน 2484 - 2485
9.นายสิงห์ ภาสวัสดิ์ 2486 - 2490
10.นายบุญช่วย นนทนาคร 2491 - 2491
11.นายสะอาด สุจริตจันทร์ 2492 - 2493
12.นายสมัคร วรรธนะภูติ 2494 - 2494
13.นายประชิต อินทรัมพรรย์ 2494 - 2495
14.ขุนบวรประชานันท์ 2496 - 2502
15.นายประเทือง สิทธิพงษ์ 2502 - 2503
16.นายทองอินทร์ รังษีประสิทธิ 2503 - 2509
17.นายอนันท หิรัญญะชาติธาดา 2509 - 2512
18.นายอรุณ ปูสเทพ 2512 - 2515
19.นายประสิทธิ์ บุญสม 2515 - 2516
20.นายสมเจตต์ ธาราทรัพย์ 2516 - 2519
21.นายวินัย ชวนประพันธ์ 2519 - 2520
22.ร.ร.สมจิตร์ กาญจนพิบูลย์ 2520 - 2522
23.นายศิริวัฒน์ ผดุงกุล 2522 - 2524
24.ร.ต.วิบูลย์ ขาวสำอาง 2524 - 2525 25.นายสุวิชอุยยานันท์ 2525 - 2528
26.นายโกวิท เพ็ชรแสงศรี 2528